In gesprek met docent Alexander Klein Hofmeijer

Alexander Klein Hofmeijer is als docent zowel binnen het programma van Inkoop & Aanbesteden als Aanbesteden voor Gevorderden betrokken. Tijdens een wandeling in de omgeving van Zeist waar hij woonachtig is gingen we met hem in gesprek over zijn passie voor het vakgebied, zijn specifieke aanpak als docent en actuele ontwikkelingen rond de energiecrises en de rol die Brackmann daarin speelt om aanbestedende diensten te adviseren en bij te staan.

Alexander, jij bent al ruim 10 jaar werkzaam binnen de advocatuur en hebt je van meet af aan gericht op het (Europese) aanbestedingsrecht. Wat is jouw affiniteit met specifiek dit rechtsgebied.

Het leuke van het aanbestedingsrecht vind ik de diversiteit. De ene dag ben je met snelle boten voor de Koninklijke Marine bezig, de andere dag met trapliften en de daaropvolgende dag met de problematiek rondom Gazprom. Ook vind ik het leuk om voor mijn cliënten de vertaling te maken van een complex rechtsgebied, naar de praktijk en dagelijkse problemen van de inkoper. Daarbij schep ik er genoegen in om niet simpelweg “nee” te verkopen (de veilige weg), maar met creativiteit, inventiviteit en lef een daadwerkelijke oplossing aan te dragen voor de inkoper.

Als docent kenmerk jij je als iemand die het echt leuk vindt om de deelnemers uit te dagen en in een veilige setting actief te stimuleren om met het onderwerp Selectiefase aan de slag te gaan. Wat maakt de selectiefase zo’n interessant onderwerp? Wanneer heb jij na afloop van een lesdag echt een voldaan gevoel?

De selectiefase lijkt op het eerste oog wellicht niet het meest “sexy”. Ook betreft het onderwerpen waar de gemiddelde inkoper niet dagelijks tegenaan loopt. Desondanks is het wel belangrijk voor de inkoper om te kunnen handelen, als een probleem voordoet in de selectiefase. Het is leuk om inkopers praktisch handvatten aan te rijken voor dergelijke situaties. Bijvoorbeeld: Hoe ga ik nou om met een fout in de inschrijving? Hoe ga ik nou om met een partij waarop een uitsluitingsgrond van toepassing is? Maar ook, hoe ga ik met een projectleider om die inschrijvers telefonisch te woord staat? De regelgeving in de selectiefase in het bijzonder biedt nog veel ruimte voor creativiteit. Daar kan ik echt mijn juridische “ei” in kwijt.

Manon: De leergang Aanbesteden voor Gevorderden is een logisch vervolg op de leergang Inkoop & Aanbesteden. Wij zien steeds vaker deelnemers die na het volgen van de eerste leergang echt behoefte hebben aan verdieping en vanuit een intrinsieke motivatie ook de leergang Aanbesteden voor Gevorderden gaan volgen.

Alexander, jij doceert in beide leergangen, wat ‘typeert’ de deelnemers uit deze twee leergangen en waarin verschilt jouw aanpak om de deelnemers mee te nemen in het onderwerp van jouw lesdag?

De deelnemers aan de leergang Inkoop & Aanbesteden beschikken vaak niet of over weinig ervaring op het inkoopvlak. Vaak weten ze wel dat er regels zijn en wat die in grote lijnen inhouden. Het is leuk om samen met de deelnemers de link te leggen tussen de regels en de praktijk. Tijdens een lesdag zie ik vaak dat de regels echt gaan leven en dat deelnemers ook praktijkvoorbeelden gaan koppelen aan de stof die we behandelen. Omdat wij bij Brackmann Aanbestedingsspecialist ook inschrijvers bijstaan, weet en ken ik vaak ook het perspectief van de “markt”. Ik deel deze ervaring met de inkopers. Je ziet dan vaak een vorm van begrip ontstaan voor de “markt”, bijvoorbeeld ten aanzien van bepaalde vragen die inlichtingenrondes vaak worden gesteld.

De deelnemers aan de leergang Aanbesteden voor Gevorderden zijn vaak wat verder in hun werkzame leven. Het zijn inkopers die veelal een senior rol vervullen. Voor veel leerstukken in het aanbestedingsrecht geldt dat nog sprake is van een hoop onduidelijkheid. Dat is soms frustrerend als een antwoord zoekt, maar biedt vooral ook kansen om problemen op te lossen. Tijdens de lesdag creëer ik zelfvertrouwen bij de inkopers. Ik leer hun dat het absoluut juiste antwoord er meestal niet is. Dat je met creativiteit, inventiviteit en lef 99,9% van dagdagelijkse problemen kunt oplossen. Oplossen zonder dat je de projectleider “nee” behoeft te verkopen. Ik train de inkoper om een regel vanuit verschillende perspectieven te bekijken en daarmee een probleem op verschillende manieren op te lossen.

Ik zag op LinkedIn dat jullie bij Brackmann Aanbestedingsspecialist, aanbestedende diensten adviseren en bijstaan in de juridische gevolgen bij een gedwongen afscheid van Gazprom. Kun je daar iets over vertellen?

Zeker. Zoals iedereen keken wij bij Brackmann Aanbestedingsspecialist begin 2022 vol afschuw naar de beelden vanuit Oekraïne. Wij wilden ons steentje bijdragen. Om die reden hebben wij gratis een advies ter beschikking gesteld aan aanbestedende diensten. Doel was het buiten de deur houden van Russische partijen, althans partijen die gelieerd zijn aan de regering van Rusland en waarvan de verdiensten terechtkomen in de oorlogskas van Rusland.

In de zomer van 2022 kwam er regelgeving vanuit Europa op basis waarvan aanbestedende diensten afscheid moesten nemen van aan Rusland gelieerde partijen. Aangenomen wordt dat Gazprom (thans SEFE) daar ook onder valt. Aanbestedende diensten moesten daardoor afscheid nemen van Gazprom. Het probleem was echter dat deze aanbestedende diensten gunstige prijzen hadden bedongen bij Gazprom en dat zij veel meer voor hun gas zouden gaan betalen aan een nieuwe leverancier. Daarnaast kon Gazprom reeds ingekocht gas tegen een veel hogere prijs verkopen, waardoor de oorlogskas van Poetin alleen maar zou worden gespekt.

Wij bij Brackmann Aanbestedingsspecialist hebben samen met onze cliënten een strategie uitgezet op basis waarvan dit, het spekken van de oorlogskas van Poetin, kon worden voorkomen. Daarnaast hebben we voorkomen dat de aanbestedende diensten, en dus de Belastingbetaler, veel meer moest gaan betalen voor het noodzakelijke gas. Ik ben er trots op dat dit is gelukt.

Jij bent al ruim 10 jaar werkzaam binnen de advocatuur, wat heb jij zien veranderen binnen jouw rechtsgebied het afgelopen decennium en hoe zie jij de toekomst van het vakgebied Inkoop?

Ik heb een bepaalde professionalisering gezien. Inkopen is daarnaast echt een vak geworden dat je er niet zomaar even bij doet. Het wordt als zodanig steeds vaker erkend. Helaas zijn niet alle aanbestedende diensten er even van doordrongen dat je inkopen samen met de markt doet en dat het handelen als professioneel en rechtvaardig inkoper de aanbesteder op de lange termijn verder brengt dan een snelle oplossing voor het voorliggende probleem. Nog steeds loop ik aan tegen aanbesteders die een aanbestedingsprocedure bijvoorbeeld een dag voor een kortgeding intrekken, terwijl op dat moment de kosten voor het kortgeding al zijn gemaakt.