Professioneel Inkopen voor Woningcorporaties

Of dit ook de nieuwe realiteit wordt, daar zijn de meningen over verdeeld. Wat wel duidelijk is, is dat er vanuit de branchevereniging geadviseerd wordt kritisch naar de inkoopprocessen te kijken. Woningcorporaties hebben veel met aannemers, leveranciers en dienstverleners te maken. De discussie over de aanbestedingsplicht en de (veranderende) rol van corporaties in de maatschappij maken dat de interne (inkoop)organisatie voor uitdagingen komt staan. Goede inkoop en professioneel opdrachtgeverschap is daarbij essentieel.

Tijdens deze eendaagse training behandelen we de ins en outs van professioneel opdrachtgever- en inkoopschap. Daarbij gaan we in op de achtergronden die belangrijk zijn voor woningcorporaties en die de juridische werkelijkheid voor corporaties net even anders maken dan voor andere marktpartijen. We zoomen in op de bijzondere positie van woningcorporaties én op wat er gaat veranderen.

In aanloop naar de eerste training op 31 mei spraken wij Michael de Groot en Arjan van de Watering van Ten Holter Noordam Advocaten die zowel als inhoudsdeskundigen als docent betrokken zijn bij deze training.

Michael, jij bent als partner en advocaat volkshuisvestingsrecht, wonen en vastgoed binnen THNA gespecialiseerd in de raakvlakken tussen privaat- en publiekrecht. Voor wat betreft het volkshuisvestingrecht schrijf je zelfs een proefschrift. Dat beschrijft onder meer de zorgplicht vanuit de overheid voor voldoende huisvesting die bij de woningcorporaties ligt. Waar komt jouw fascinatie en jouw betrokkenheid ten aanzien van dit onderwerp vandaan?

Wonen is een grondwettelijk vastgelegd onderwerp en raakt daarmee één van de belangrijke aspecten in ons leven. Tegelijk is het ook een heel breed onderwerp. Er komt in de volkshuisvesting veel samen. Ik noem bijvoorbeeld de realisatie van vastgoed, exploitatie en verhuur ervan. Maar ook samenwerking met allerlei partijen en de afstemming van vele belangen is onderdeel van de volkshuisvesting. Enkele van de instanties waar woningcorporaties veel mee te maken hebben zijn de overheid - gemeenten, de Minister, de Autoriteit Woningcorporaties, etc. -, huurders en huurdersorganisaties, aannemers, ontwikkelaars, zorginstellingen. Een veelheid aan stakeholders dus. Dat maakt het werken in de volkshuisvesting heel divers en dynamisch.

Die dynamiek wordt ook veroorzaakt doordat er in de volkshuisvesting continu veel gebeurt. Onderwerpen als wachtlijsten voor sociale huurwoningen, woningkrapte voor middenhuurders en senioren, regelmatig aanzwellende vluchtelingenstromen, de leefbaarheid van wijken, duurzaamheid en onderhoud van vastgoed, verschieten regelmatig van kleur. De wet- en regelgeving reageert daarop, maar loopt soms achter bij de ontwikkelingen. Dan is de uitdaging voor woningcorporaties: hoe te roeien met de (juridische) riemen die je hebt?

Er wordt veel gesproken over de grote uitdagingen waar woningcorporaties voor staan. Jij hebt eerder wel eens aangegeven dat jij in jouw rol als advocaat graag cliënten helpt met datgene waar ze goed in zijn, dus met vermindering van risico’s en vermeerdering van kansen, kun je daar een voorbeeld van geven?

Woningcorporaties hebben een heel bijzondere positie. Zij zitten als ‘semipublieke sector’ ergens tussen de overheid en de marktpartijen. Wat ik zie is dat er veelal mensen werkzaam zijn binnen deze branche met een drive voor maatschappelijk toegevoegde waarde. Vooral de laatste decennia is er steeds verder geprofessionaliseerd. Doordat de omgeving zowel wat betreft wet- en regelgeving als wat betreft de ontwikkelingen vrij ingewikkeld is, wordt het soms lastig om snel invulling te geven aan mooie plannen.

In mijn praktijk komen regelmatig projecten langs waar de afstemming met andere partijen moeilijk is omdat er vele belangen spelen. Een voorbeeld hiervan is de vraag of het omvormen van een leegstaand schoolgebouw tot een centrum voor beschermd wonen goed is omdat er nieuwe plekken kunnen worden gevormd en de wachtlijsten korter worden, of is het een last voor de omgeving? Of bijvoorbeeld, is de herstructurering van een wijk een oplossing voor de bewoners, omdat zij betere huizen krijgen in een mooiere omgeving, of is het een last omdat zij liever alles bij het oude houden? Ik help woningcorporaties om daarin hun weg te vinden in de complexe juridische werkelijkheid.

Tijdens jouw dagdeel ga jij onder andere in op de bijzondere positie van woningcorporaties. Wat nemen deelnemers mee na afloop van jouw les?

Wat ik deelnemers met name wil meegeven is het begrip voor de bijzondere positie van woningcorporaties. Het gevolg hiervan is dat er juist in de voorbereiding van een project een extra stap gezet moet worden. Je moet immers anticiperen op hindernissen in de ingewikkelde wet- en regelgeving. Ik maak de juridische complexiteit overzichtelijk en werk daarmee toe naar het tweede deel van de dag. Met een beter inzicht in de juridische werkelijkheid zijn woningcorporaties beter toegerust om in een vroeg stadium mogelijke problemen in de praktijk te herkennen, en ook om in een vroeg stadium de juiste stappen te zetten om zo later sneller resultaat te kunnen boeken.

Arjan, we weten dat woningcorporaties jaarlijks miljarden investeren in de woningmarkt. Tegelijkertijd zie je een toenemende maatschappelijke behoefte aan transparantie. Hoe zie jij de ontwikkelingen van een mogelijke aanbestedingsplicht van woningcorporaties in dat licht?

Ten eerste heeft dat een grote impact op de corporaties zelf, in het bijzonder de inkoopafdelingen, maar ook op de markt zelf. Verdere professionalisering is noodzakelijk, evenals een cultuurverandering. Hoewel veel corporaties al flinke stappen hebben gezet, is het voldoen aan de aanbesteding-regelgeving nog een extra stap.

Daarnaast zijn marktpartijen, die voor corporaties werken, gewend om rechtstreeks en op basis van een langdurige relatie te werken met én voor corporaties. Dat wordt met een mogelijke aanbestedingsplicht allemaal anders, ook de benaderingswijze door corporaties van die partijen, zowel vanuit een relationeel als contractueel aspect.

Deze training zal bijdragen aan het realiseren van deze transparantie en cultuurverandering.

Wij bieden deze training gezamenlijk ook aan als maatwerk, wat zijn de voordelen van een incompany training voor woningcorporaties?

Bij een incompany training zijn er verschillende afdelingen die kunnen profiteren en komt regelmatig een communicatie op gang tussen de verschillende schakels die in het proces in de bedrijfsvoering een rol spelen. Hierdoor, en doordat een gezamenlijke basis wordt gelegd ontstaat er extra voordeel en een stevig fundament binnen de organisatie.

Conducto Opleiding biedt deze training ook als Maatwerk/Incompany traject aan. Voor meer informatie hierover neem je contact op met Loreen Quaedvlieg.